Neurolysis for cancer pain
หัตถการระงับปวดจากโรคมะเร็ง
ลดความปวดรุนแรงจากมะเร็งอย่างตรงจุด
เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของผู้ป่วยและครอบครัว
หัตถการนี้คืออะไร
Neurolysis คือหัตถการทำลายเส้นประสาทหรือกลุ่มปมประสาท
ที่นำสัญญาณความปวดจากอวัยวะที่เป็นมะเร็ง โดยใช้สารเคมี
เช่น แอลกอฮอล์เข้มข้นหรือฟีนอล หรือใช้ความร้อนจากคลื่นวิทยุ
เพื่อหยุดการส่งสัญญาณปวดอย่างยาวนาน
หัตถการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลความปวดจากมะเร็งแบบครบวงจร
ทำงานร่วมกับการปรับยาแก้ปวดและการดูแลแบบประคับประคอง (palliative care)
โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้ป่วยปวดน้อยลง ใช้ยาน้อยลง
ลดผลข้างเคียงจากยา และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ตัวอย่างหัตถการในกลุ่มนี้
- Celiac plexus neurolysis —
สำหรับความปวดจากมะเร็งตับอ่อน มะเร็งกระเพาะอาหาร ตับ ท่อน้ำดี
และอวัยวะช่องท้องส่วนบน เป็นหัตถการที่มีหลักฐานสนับสนุนชัดเจนที่สุด
ในกลุ่มนี้ - Superior hypogastric plexus neurolysis —
สำหรับความปวดจากมะเร็งอวัยวะในอุ้งเชิงกราน เช่น ปากมดลูก กระเพาะปัสสาวะ
ลำไส้ตรง - Ganglion impar neurolysis —
สำหรับความปวดบริเวณฝีเย็บและก้นกบ - Intercostal neurolysis —
สำหรับความปวดผนังทรวงอกจากมะเร็งที่ลุกลามซี่โครง
เหมาะกับใคร
- ผู้ป่วยมะเร็งที่มีความปวดรุนแรงเฉพาะตำแหน่ง
ซึ่งควบคุมได้ไม่ดีด้วยยาแก้ปวด - ผู้ที่มีผลข้างเคียงจากยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์มาก
เช่น ง่วงซึม คลื่นไส้ ท้องผูกรุนแรง จนกระทบคุณภาพชีวิต - ผู้ป่วยมะเร็งตับอ่อนหรือมะเร็งช่องท้องส่วนบน
อาจพิจารณาทำได้ตั้งแต่ระยะแรกของความปวด
โดยไม่จำเป็นต้องรอให้ยาไม่ได้ผลก่อน
ขั้นตอนโดยสังเขป
- แพทย์ประเมินตำแหน่งความปวด ทบทวนภาพถ่ายรังสี
และวางแผนร่วมกับผู้ป่วย ครอบครัว และแพทย์เจ้าของไข้ - ในหลายกรณีจะฉีดยาชาทดสอบ (diagnostic block) ก่อน
เพื่อยืนยันว่าหัตถการจะช่วยลดปวดได้จริง - วันทำหัตถการ จัดท่าบนเตียงเอกซเรย์ ให้ยาระงับความรู้สึกอ่อน ๆ
ทางหลอดเลือดดำเพื่อความสบายของผู้ป่วย - แพทย์นำเข็มเข้าสู่ตำแหน่งปมประสาทเป้าหมายภายใต้ภาพเอกซเรย์
ยืนยันด้วยสารทึบรังสี แล้วฉีดสารทำลายเส้นประสาท - สังเกตอาการหลังหัตถการ บางรายอาจพักค้างในโรงพยาบาลหนึ่งคืน
ตามดุลยพินิจของแพทย์
ผลการรักษาที่คาดหวังได้
- ความปวดมักลดลงชัดเจนภายในไม่กี่วัน
และผลอยู่ได้หลายเดือน ซึ่งครอบคลุมช่วงเวลาสำคัญของผู้ป่วยจำนวนมาก - ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถลดขนาดยาแก้ปวดลงได้
ทำให้ผลข้างเคียงจากยาลดลงตามไปด้วย - หัตถการนี้ไม่ได้ทดแทนการรักษามะเร็งหลัก
แต่ช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นระหว่างการรักษา
ความเสี่ยงที่ควรทราบ
ผลข้างเคียงที่พบได้ขึ้นกับตำแหน่งหัตถการ เช่น หลัง celiac plexus neurolysis
อาจมีความดันโลหิตต่ำชั่วคราวหรือถ่ายเหลว 1–2 วัน ซึ่งมักหายได้เอง
ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงพบได้น้อยเมื่อทำโดยแพทย์เฉพาะทางภายใต้เครื่องมือนำวิถี
แพทย์จะอธิบายความเสี่ยงเฉพาะของแต่ละหัตถการอย่างละเอียด
และตัดสินใจร่วมกับผู้ป่วยและครอบครัวทุกครั้ง
ความปวดจากมะเร็งควบคุมได้
ปรึกษาทีมแพทย์ของเราเพื่อทางเลือกที่เหมาะกับท่านหรือคนที่ท่านรัก